Trefwoorden

Artikel 19-procedure
De mogelijkheid van gemeenten om krachtens de Wet op de Ruimtelijke Ordening versneld toestemming te geven om ergens te bouwen waar dat volgens het bestemmingsplan niet mag. Volgens wettelijk voorschrift dient de gemeente voor een bouwaanvraag die niet in het bestemmingsplan past altijd na te gaan of deze door middel van de artikel19-procedure toch kan worden verleend.

Bedenkingen
Bedenkingen dien je in bij Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie die een bestemmingsplan goedkeurt. Indien je vindt dat de provincie onvoldoende rekening heeft gehouden met je bedenkingen, kun je, als je belanghebbende bent, tegen het besluit van de provincie ‘beroep instellen’ bij de bestuursrechter: de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Dat kan ook als GS het plan niet goedkeuren en je het daar niet mee eens bent.

Belanghebbendheid
Vaak kunnen alleen belanghebbenden bezwaar en beroep aantekenen tegen voorgenomen besluiten van een gemeente of provincie. Dat wil zeggen dat hij of zij een belang moet hebben bij het al dan niet doorgaan van het besluit. Bijvoorbeeld omdat je vlakbij woont of omdat je opkomt voor het milieu in jouw gemeente. Vroeger kon bij een milieuvergunning iedereen procederen. Nu moet je, net als bij bijvoorbeeld een bestemmingsplan, belanghebbende zijn. Als wordt vermeld dat alleen belanghebbenden mogen procederen moet je jouw belang kunnen aantonen. Indien je niet belanghebbend bent en toch gaat procederen, word je namelijk ‘niet-ontvankelijk’ verklaard. Dit betekent dat de overheid dan niet op je bezwaren hoeft in te gaan en dat je ook de mogelijkheid verliest om in beroep te gaan. Een rechtspersoon (bijvoorbeeld een lokale groep) is belanghebbend indien deze volgens zijn doelstellingen én blijkens feitelijke werkzaamheden de belangen behartigt, die bij het besluit zijn betrokken. Normaliter geven de statuten van de organisatie hierin voldoende inzicht. Let er op dat de statuten ruim genoeg en toch voldoende concreet zijn. Dat geldt zowel voor het onderdeel over de doelstelling als voor de bepalingen in de statuten over middelen.

Beroep
Als je het niet eens bent met de beslissing die is genomen op een bezwaarschrift, kunt je beroep instellen bij de rechtbank of de Raad van State.

Bestemmingsplan
Een bestemmingsplan is het belangrijkste ruimtelijke ordeningsplan van de gemeente en is juridisch bindend voor zowel burgers als de overheid. In een bestemmingsplan legt de gemeente vast wat de bestemming van de gemeentegrond gaat worden, bijvoorbeeld recreatie, kantoren, woningbouw. Het streekplan is het toetsingskader voor een bestemmingsplan. Afwijken van het streekplan is mogelijk, mits onderbouwd.

Bezwaarschrift
Schriftelijk commentaar op een genomen besluit. Dit gebeurt bij de overheid dat het besluit genomen heeft.

Bundelingsgebieden
Gebieden waarbinnen de verstedelijking bij voorkeur moet plaatsvinden. Zij staan aangegeven op kaarten in de Nota Ruimte.

Burgerinitiatief
Referendum over een besluit van de gemeenteraad. Een referendum kan raadgevend of correctief zijn.

Ecologische Hoofdstructuur (EHS)
Een netwerk van natuurgebieden waarvan de natuurmonumenten, de vogelrichtlijn- en habitatrichtlijngebieden een aparte juridische bescherming genieten via de Natuurbeschermingswet. Flora- en faunawet De flora- en faunawet schrijft voor alle dieren en planten een wettelijke zorgplicht voor. De wet verbiedt niet dat er bij de bouw dieren worden gedood en planten verwoest.

Goedkeuringsbesluit
Het besluit van Gedeputeerde Staten ter goedkeuring van het bestemmingsplan van de gemeente.

Habitatrichtlijn en habitatrichtlijngebieden
De in 1992 vastgestelde Habitatrichtlijn is de belangrijkste wetgeving van de Europese U nie ter bevordering van de biologische verscheidenheid. Deze richtlijn houdt de verplichting in om habitats (leefgebieden) en soorten (wilde flora en fauna) die voor de Europese U nie van belang zijn in stand te houden. De Habitatrichtlijn is met de inwerkingtreding van de Natuurbeschermingswet 1998 in de Nederlandse wetgeving gedeeltelijk verankerd. Voor de habitatrichtlijngebieden die nog niet onder Nederlands recht aangewezen geldt nog steeds de directe werking van artikel 6 van de habitatrichtlijn.

Habitattoets
Toets die moet plaatsvinden voordat een natuurbeschermingswetvergunning voor vogel- tevens habitatrichtlijngebieden kan worden afgegeven. In geval van habitatrichtlijngebieden wordt getoetst bij het eerste ruimtelijke besluit tot bouw. Als de toets negatief uitpakt wordt de daaraan gekoppelde vergunning niet verleend.

Inspraakreactie
Het meedenken van burgers en organisaties over een voorontwerp plan of besluit (bijvoorbeeld het voorontwerp bestemmingsplan). Ook al is de juridische inspraakmogelijkheid officieel afgeschaft; sommige gemeenten werken nog met de mogelijkheid van inspraak.

Kennisgeving
Het bevoegd gezag (rijk, provincie, gemeente) een kennisgeving plaatsen van een (ontwerp)besluit (over een bestemmingsplan bijvoorbeeld) in een of meer dag-, nieuws-, of huis-aan-huisbladen ‘of op een andere geschikte wijze’. Als het een besluit van de rijksoverheid is, wordt de kennisgeving in elk geval in de Staatscourant geplaatst.

Natuurbeschermingswet
De Natuurbeschermingswet van 1998 geeft wettelijke bescherming aan terreinen en wateren met bijzondere natuur- en landschapswaarden. De wet biedt de juridische basis voor het Natuurbeleidsplan, de aanwijzing van te beschermen gebieden en landschapsgezichten, vergunningverlening, schadevergoeding, toezicht en beroep. Met de Natuurbeschermingswet 1998 zijn de internationale natuurbeschermingsverplichtingen (bijv. Verdrag van Ramsar, Vogel- en Habitatrichtlijn) in de nationale wetgeving verankerd. De wet onderscheidt drie typen te beschermen gebieden:

1. Beschermde natuurmonumenten die op grond van nationale criteria bescherming verdienen,
2. Natura 2000-gebieden: dit zijn de gebieden die op basis van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn zijn aangewezen, en
3. Gebieden die op grond van andere internationale verplichtingen worden aangewezen, zoals wetlands.

Natuurmonumenten
De Natuurbeschermingswet benoemt 33 gebieden als beschermde natuurmonumenten. In een beschermd natuurmonument geldt een aantal verboden, tenzij een onherroepelijke vergunning is verleend.

Nota Ruimte
De Nota Ruimte is een planologische kernbeslissing waarin de regering beschrijft waar er gebouwd kan worden, waar het groen moet blijven en wie over wat beslist. De Nota Ruimte legt de verantwoordelijkheid voor de ruimtelijke ordening bij de provincies en gemeenten. Nota van beantwoording De reactie van burgemeester en wethouders op de zienswijzen worden vaak gebundeld in een Nota van Beantwoording aan de gemeenteraad.

Ontwerpbestemmingsplan
Een nog niet door de gemeenteraad vastgesteld bestemmingsplan dat voor de eerste keer officieel ter inzage wordt gelegd. Partiële streekplanherziening Gedeeltelijk herziening van het streekplan, in geval de provincie achteraf ruimtelijke ontwikkelingen wil die strijdig zijn met het streekplan.

Plankaart
Onderdeel van een bestemmingsplan waarop de toekomstige bestemming van het grondgebied staat aangegeven.

Planologische kernbeslissing
Een planologische kernbeslissing bevat de landelijke regels voor de inrichting van Nederland. Een PKB beschrijft vrij globaal wat er met de ruimte moet gebeuren. Lagere overheden werken deze plannen verder uit.

Planvoorschrift
Onderdeel van een bestemmingsplan waarin staat wat mag en niet mag op het grondgebied.

Raad van State
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is de hoogste algemene bestuursrechter van het land en spreekt recht in geschillen tussen de burger en de overheid. Zo kan het zijn dat een burger of ondernemer het niet eens is met een beslissing van een gemeente, een provincie, een waterschap of de centrale overheid. Daarnaast behandelt de Afdeling een groot aantal zaken op het gebied van bestemmingsplannen en milieu.

Streekplan
Provincies maken streekplannen. Die gelden voor de hele provincie of voor een deel van de provincie. In een streekplan staat al wat nauwkeuriger dan in een planologische kernbeslissing waar nieuwe woonwijken, bedrijventerreinen, wegen, spoorlijnen, landbouwgebieden, recreatiegroen en natuurgebieden moeten liggen.

Streekplanafwijking
Een lichte afwijking van het streekplan, die wel conform het streekplan is.

Structuurplan
Ruimtelijke toekomstvisie van de gemeenteraad. Een structuurplan heeft een juridische status en is van belang voor het continueren of vestigen van het gemeentelijk voorkeursrecht.

Terinzagelegging
Binnen vier weken na vaststelling van een bestemmingsplan door de gemeenteraad wordt het gedurende vier weken ter inzage gelegd. De gemeente moet deze terinzagelegging actief bekendmaken in de plaatselijke bladen en in de Staatscourant.

Verklaring van geen bezwaar
De toestemming die de provincie geeft aan een gemeente om een bepaald bouwplan uit te mogen voeren dat in strijd is met het geldende bestemmingsplan. Deze mogelijkheid is geregeld in artikel 19, eerste lid van de WRO en heet daarom de artikel 19-procedure.

Vogelrichtlijn
De in 1979 vastgestelde Vogelrichtlijn heeft ten doel de bescherming en het beheer van alle op het grondgebied van de Europese Unie in het wild levende vogels en hun habitats. Ofwel het behoud van de vogelstand. Gebieden worden pas beschermd nadat ze door de lidstaten zijn aangewezen. De Vogelrichtlijn bevat ook bepalingen voor de instandhouding van vogelsoorten. Deze bepalingen voor soortbescherming zijn omgezet in de Nederlandse Flora- en faunawet. De Vogelrichtlijn is met inwerkingtreding van de Natuurbeschermingswet 1998 in de Nederlandse wetgeving verankerd.

Vogelrichtlijngebieden
Natuurgebieden die bescherming genieten op grond van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Ze maken deel uit van de Europese ecologische hoofdstructuur Natura 2000. In de 77 Nederlandse vogelrichtlijngebieden is bouw bij wet niet verboden, maar er moet vaak eerst een habitattoets worden uitgevoerd voordat een vergunning kan worden afgegeven. Voorbereidingsbesluit Een besluit van de gemeenteraad dat zij voor een bepaald gebied een bestemmingsplan of een herziening gaat voorbereiden.

Voorkeursrecht
Het recht van de gemeente om grond als eerste te mogen kopen bij verkoop. Het voorkeursrecht wordt door burgemeester en wethouders vastgelegd en door de gemeenteraad bestendigd en is bedoeld om (grond)speculanten de wind uit de zeilen te nemen. Voorlopige voorziening Bij vergunningverlening voor een onomkeerbare situatie (bijvoorbeeld kap van bomen) kan om een voorlopige voorziening bij de rechter worden gevraagd. Het doel is dan het besluit te schorsen tot de rechter er in beroep een uitspraak over heeft gedaan.

Zienswijzen
Zienswijzen zijn schriftelijke commentaren op een ontwerpbestemmingsplan van de gemeente of ander ontwerpbesluit.